Müşterek Avarya

Müşterek avarya, denizcilik tarihinin en eski ve en dayanışmacı kuralıdır: “Hepimiz aynı gemideyiz.” Bir deniz tehlikesi karşısında (fırtına, yangın, karaya oturma), gemiyi, yükü ve personeli “ortak bir tehlikeden” kurtarmak amacıyla, kaptan tarafından bilerek ve isteyerek yapılan fedakarlıklara veya masraflara denir.

Örneğin; gemi batma tehlikesi geçiriyor ve kaptan gemiyi hafifletmek için güvertedeki konteynerlerin bir kısmını denize atıyor. Burada denize atılan malların sahibi “şanssız” değildir. Zararı, gemi sahibi ve malları kurtulan diğer yük sahipleri, mallarının değeri oranında hep birlikte öderler. Buna “Müşterek Avarya Paylaşımı” denir.

Bu sürecin yönetilmesi için “Dispeççi” (Average Adjuster) denilen uzmanlar devreye girer ve kimin ne kadar ödeyeceğini hesaplar (Dispeç Raporu). Sigorta poliçelerinde müşterek avarya teminatı bu yüzden çok önemlidir.