Konkordato, ticari hayatta zor durumda kalan şirketler için hayati bir nefes alma mekanizması olsa da, hem borçlu hem de alacaklılar tarafında birçok soru işaretini beraberinde getirir. Akdemir Legal olarak bu yazıda, Konkordato ilanından sonra süreçte karşılaşılan, uygulamaya yönelik en kritik soruları yanıtlıyoruz.
Konkordato ilan edildikten sonra ne olur?
Konkordato başvurusu yapılıp mahkemece geçici mühlet kararı verildikten sonra, borçlu şirket için hukuki bir koruma kalkanı devreye girer.
- İcra Takipleri Durur: Şirket aleyhine daha önce başlatılan (rehinli alacaklar hariç) tüm icra ve iflas takipleri durdurulur. Yeni takip başlatılamaz.
- Faiz İşlemesi Durur: Rehinli olmayan alacaklara faiz işlemesi durur (İİK m. 294/2).
- Komiser Atanır: Mahkeme, şirketin faaliyetlerini denetlemek üzere bir (veya daha fazla) komiser atar.
- Tasarruf Yetkisi Kısıtlanır: Şirketin malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlanır; önemli kararlar (gayrimenkul satışı, rehin tesisi vb.) komiserin gözetiminde ve mahkemenin izniyle yapılır.
Özetle, şirket ticari faaliyetine devam eder ancak mahkeme ve komiser denetimine girmiş olur.
Konkordato ilan eden şirket maaş öder mi?
Evet, öder. Konkordato mühleti içinde doğan (o ay çalışılan) işçi maaşları, şirket faaliyetlerinin devamlılığı için hayati olduğundan, Konkordato projesine tabi tutulmaz. Bu maaşlar, tamamen ve vadesinde ödenmeye devam etmek zorundadır. Şirket, mühlet süresince personel maaşları ve SGK primlerini ödemezse, bu durum mühletin kaldırılması için gerekçe oluşturabilir.
Konkordato ilan eden firmanın alacakları ne olur?
Konkordato mühleti, şirketin kendi alacakları üzerinde herhangi bir kısıtlama getirmez. Şirket, ticari faaliyetinden veya üçüncü kişilerden kaynaklanan alacaklarını tahsil etmeye devam eder. Ancak bu tahsilatlar, şirket varlığı olarak komiserin denetimine tabidir ve Konkordato projesinin başarılı şekilde uygulanması için kullanılır.
Konkordato ilan eden şirketten alacak nasıl tahsil edilir?
Alacaklıların durumu, alacağın türüne göre değişir:
- Rehinli Alacaklar: Rehinli alacaklılar, Konkordato mühletinden kural olarak etkilenmez ve teminatlarını paraya çevirme (haciz yoluyla satış) hakkına sahiptir. Ancak mahkeme, rehnin paraya çevrilmesini geçici olarak durdurabilir (İİK m. 295).
- Adi Alacaklar: Konkordato mühleti başladıktan sonra adi alacaklar için takip yapılamaz. Alacaklı, alacağını tahsil etmek için Konkordato Projesinin tasdikini beklemek zorundadır. Tahsilat, tasdik edilen proje çerçevesinde (tenzilat ve vade planına göre) yapılır.
- Mühlet Sonrası Doğan Alacaklar: Mühlet kararından sonra doğan (işletme devamlılığı için gerekli) borçlar, Konkordato projesine tabi değildir ve tamamen ödenmelidir.
Konkordato ile iflas arasındaki fark nedir?
Temel fark, amaç ve yönetimdir:
- Konkordato: Şirketin hayatta kalması, ticari faaliyetini sürdürerek borçlarını belirli bir tenzilatla ödemesidir. Yönetim komiser denetiminde şirkette kalır. (İyileştirme yolu)
- İflas: Şirketin tüzel kişiliğinin sona ermesi, tüm malvarlığının tasfiye edilerek (satılarak) alacaklılara dağıtılmasıdır. Yönetim iflas idaresine geçer. (Tasfiye yolu)
Konkordato talebinin reddi ne anlama gelir?
Konkordato talebi, mahkeme tarafından iki aşamada reddedilebilir:
- Mühlet Aşamasında Red: Başvuru dosyasındaki belgeler eksikse veya borçlunun durumu Konkordato için uygun değilse (örneğin kötü niyetliyse), mahkeme geçici mühlet vermeden başvuruyu reddeder. Bu durumda borçlu için iflas tehlikesi devam eder.
- Tasdik Aşamasında Red: Borçlu Kesin Mühlet almış ancak Konkordato projesi alacaklı çoğunluğunu sağlayamamış veya mahkemece tasdik şartları (özellikle iflas tasfiyesine göre üstünlük şartı) sağlanamamışsa, talep reddedilir. Bu durumda mahkeme, borçlu hakkında doğrudan iflas kararı verebilir (İİK m. 308/a).
Konkordato en fazla kaç ay sürer?
Güncel hukuki mevzuata göre Konkordato mühletinin (borçlunun korunduğu dönemin) toplam maksimum süresi, uzatma süreleri dahil edildiğinde 23 aydır (5 ay Geçici Mühlet + 18 ay Kesin Mühlet).
Konkordato başvurusu nereye, nasıl yapılır?
Başvuru, borçlunun (veya gerekli şartlar varsa alacaklının) yerleşim yerindeki veya merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi’ne yapılır. Başvuru, İİK’nın 286. maddesinde sayılan detaylı mali tablolar, alacaklı listeleri ve Konkordato ön projesini içeren eksiksiz bir dilekçe ile gerçekleştirilir.
Konkordato ilan etmiş şirkete dava açılır mı?
Adi Alacak Davaları: Konkordato mühleti, borçlu aleyhine açılmış veya açılacak olan (rehinli alacaklar ve imtiyazlı alacaklar hariç) tüm davaların durmasına neden olur.
İş Davaları (İstisna): İş Kanunu’ndan kaynaklanan ve şirketin faaliyetinin devamı için hayati olan iş davaları (özellikle işçi alacaklarına ilişkin), genellikle mühletin durdurucu etkisinden muaftır. Ancak bu davalardan doğan borcun tahsili, Konkordato mühleti boyunca yine icra takibi yoluyla yapılamaz; alacak Konkordato projesine kaydettirilir.
Konkordato ilan eden şirket mallarını satabilir mi?
Kısıtlı olarak satabilir. Şirket, ticari faaliyetini sürdürmek için gerekli olan (ham madde alımı, stok satışı gibi) rutin işlemleri yapmaya devam eder.
Ancak, şirketin esaslı malvarlığını oluşturan (gayrimenkuller, önemli makine ve tesisat gibi) değerlerin satışı, rehin verilmesi veya elden çıkarılması ancak Konkordato Komiseri’nin olumlu görüşü ve Mahkemenin izni ile mümkündür (İİK m. 297). Amaç, alacaklıların menfaatini korumaktır.
İflasa karar verilen şirket ne olur?
İflas kararı verilmesiyle şirket (tüzel kişilik):
- Tasfiyeye Girer: Şirketin tüm malvarlığı (aktif ve pasifleri) bir iflas masası oluşturur.
- Yönetim Biter: Şirketin yönetim ve temsil yetkisi sona erer ve bu yetki İflas İdaresi’ne geçer.
- Tasfiye Edilir: İflas İdaresi, malvarlığını satarak (paraya çevirerek) elde edilen parayı yasal sıraya (imtiyazlı alacaklar, rehinli alacaklar vb.) göre alacaklılara dağıtır.
- Tüzel Kişilik Sona Erer: Tasfiye süreci tamamlandığında, şirketin ticaret sicilindeki kaydı silinir ve tüzel kişilik sona erer.
2 kez konkordato alınır mı?
Hayır, kural olarak alınmaz. İcra ve İflas Kanunu, tasdik edilen bir Konkordatoda borçlarını tamamen ödeyemeyen veya tasdikten sonra yeni bir ödeme güçlüğüne düşen borçlunun, Konkordato talebinde bulunamayacağını açıkça belirtir (İİK m. 309/b). Kanun, bu mekanizmanın suistimal edilmesini engellemeyi amaçlar.
Konkordato ilan eden bir şirket kapanır mı?
Hayır, tam tersi. Konkordato, şirketin iflasını önlemek ve ticari hayatını sürdürmesini sağlamak amacıyla başvurulan bir yoldur. Kapanmak yerine, şirket komiser denetiminde faaliyetlerine devam eder ve yeniden yapılanmaya çalışır.
Konkordato ilan eden şirket icra takibi yapabilir mi?
Evet, yapabilir. Konkordato mühleti, şirketin borçlu olarak aleyhine yapılan takipleri durdurur. Şirketin, üçüncü kişilerden olan alacaklarını tahsil etmek amacıyla alacaklı olarak icra takibi başlatmasında veya davada bulunmasında herhangi bir hukuki engel yoktur.
Konkordato halinde alacaklı ne yapmalı?
Alacaklının atması gereken en önemli adım:
- Alacağı Kaydettirmek: Mahkemenin belirlediği süre içinde (genellikle tebliğden itibaren 15 gün), alacağını gösteren belgelerle birlikte Konkordato Komiserliği’ne başvurarak alacağını kaydettirmelidir.
- Toplantılara Katılmak: Alacaklılar toplantılarına katılmalı, borçlu tarafından sunulan Konkordato Projesi’ni dikkatle incelemeli ve hak kaybına uğramayacağını düşündüğü takdirde oy kullanmalıdır.
- Hukuki Destek Almak: Projenin mali ve hukuki analizini uzman bir hukukçu ile yaparak menfaatlerinin korunmasını sağlamalıdır.
Konkordato ilanından sonra ne olur?
Konkordato ilan eden firmaya haciz gelir mi?
Konkordato mühleti kararı, rehinli alacaklar hariç olmak üzere, adi alacaklara yönelik haciz işlemlerini durdurur. Bu nedenle, adi alacaklılar tarafından Konkordato ilan eden firmaya haciz uygulanamaz.
Borçlarını ödeyemeyecek olan şirket nasıl bir yol izlemeli?
Şirket, ödeme güçlüğüne düştüğünde izleyebileceği temel yollar şunlardır:
- Konkordato: (İyileştirme) Eğer şirket iyi niyetliyse ve ticari faaliyetini sürdürme potansiyeli varsa, Konkordato başvurusu yaparak mali yapısını düzeltmeyi deneyebilir.
- İflas Erteleme (Kalktı): Eski uygulamada iflas erteleme vardı, ancak 2018 yılında bu müessese kaldırılmıştır. Artık tek yol Konkordatodur.
- İflas Başvurusu: (Tasfiye) Eğer borçlar aktifleri aşıyorsa ve şirketin kurtarılma şansı yoksa, şirket yönetiminin bizzat iflasını istemesi (iflas bildiriminde bulunması) hukuki bir zorunluluktur.
Konkordatoda şirketi kim yönetir?
Konkordato mühleti süresince şirket yönetimini şirketin kendi organları (Yönetim Kurulu, Müdürler) sürdürmeye devam eder. Ancak bu yönetim, Konkordato Komiseri’nin sıkı denetimi ve gözetimi altındadır. Önemli kararlar için komiserin onayı ve mahkemenin izni gerekir.
Şirketin iflasını kimler isteyebilir?
İflas, kural olarak şu kişiler tarafından istenebilir:
- Borçlu (Şirket Yönetimi): Borçlunun pasiflerinin aktiflerinden fazla olması durumunda yasal zorunluluk olarak iflas bildirimi.
- Alacaklılar: Alacaklının, alacağını tahsil edememesi üzerine hukuki takipleri başlatması ve borçlunun iflas şartlarını taşıdığını kanıtlaması üzerine.
Konkordato ilan eden bir firma çeklerini öder mi? Konkordatodaki şirketin çekleri ne olur? Karşılıksız çekten ceza çıkar mı?
Çeklerin Ödenmesi: Konkordato mühletinin ilanından önceki tarihe ait çekler, Konkordato kapsamına girer ve mühlet süresince ödemesi durur. Mühletin ilanından sonraki ticari faaliyetin gereği olarak düzenlenen çekler ise şirket tarafından ödenmek zorundadır.
Karşılıksız Çekten Ceza: Konkordato mühleti kararının verilmesi, mühlet kararından önceki tarihe ait çekler nedeniyle düzenleyene (şirket yetkilisi) karşı açılmış veya açılacak olan karşılıksız çekten kaynaklanan adli para cezası ve hapis cezası davalarını durdurur. Ancak bu durum, mühlet süresince geçerlidir ve mühletin kaldırılması veya Konkordatonun tasdik edilmemesi halinde cezai süreç yeniden başlar.
Konkordato iyi midir?
Konkordato, şirketin durumuna ve niyetine bağlı olarak iyi veya kötü olarak değerlendirilebilir:
- Borçlu Yönünden İyi: Borçlu, dürüst ve ticari geleceği varsa, iflastan kurtulur, borçlarını yönetilebilir bir tenzilat ve vade planına kavuşturur ve ticari varlığını korur.
- Alacaklı Yönünden İyi: Alacaklı, iflas tasfiyesinde alacağı düşük orana göre, Konkordatoda genellikle daha yüksek bir tahsilat oranına ve düzenli bir ödeme planına kavuşur.
- Kötü Niyet: Eğer Konkordato, kötü niyetle veya sırf borç ödememek amacıyla kullanılıyorsa, bu durum hukuki süreçlerin uzamasına ve alacaklıların zarara uğramasına neden olabilir.
Sonuç olarak, Konkordato, dürüst borçlunun kurtuluşu ve alacaklının iflastan daha iyi tahsilat yapma şansı açısından faydalı ve hukuken desteklenen bir müessesedir.
