Basiretli tacir (Basiretli İş İnsanı), Türk Ticaret Kanunu’nun tacirler için getirdiği en temel davranış standardıdır ve “geleceği gören, tedbirli, özenli davranan” anlamına gelir. Kanun, bir tacirin işlemlerini yaparken sıradan bir vatandaştan daha dikkatli olmasını, piyasa koşullarını bilmesini ve imzaladığı sözleşmenin sonuçlarını öngörmesini şart koşar.
Bu kavramın hukuki sonucu şudur: Bir tacir, imzaladığı sözleşmede fahiş bir ceza koşulu varsa mahkemeye gidip “Ben bunun bu kadar ağır olacağını bilemedim, cahilliğime geldi, indirin” diyemez (aşırı haller hariç). Veya “Çeki imzaladım ama vadesini fark etmedim” savunması yapamaz. Mahkeme ona “Sen tacirsin, basiretli davranmak zorundaydın” der.
Basiretli tacir ilkesi, ticari hayatın ciddiyetini korur. Tacirlerin sözlerine ve imzalarına güvenilmesini sağlar. Bu yükümlülük, işletmenin kurulmasından tasfiyesine kadar her aşamada; vergi ödemelerinde, işçi çalıştırmada ve ticari alım-satımlarda geçerlidir.